Zainteresowanych odsyłamy do zapoznania się z zapisem video dyskusji zaczynając od około 300 minuty nagrania.
http://www.um.gliwice.pl/bip/index.php?id=15247/1&t=478&rok=2010

OŚWIADCZENIE PREZYDENTA MIASTA GLIWICE
W SPRAWIE PROJEKTU ZMIAN STATUTU MIASTA GLIWICE
PRZEDSTAWIONEGO POD OBRADY RADY MIEJSKIEJ PRZEZ GRUPĘ RADNYCH: JAROSŁAWA WIECZORKA, EWĘ POTOCKĄ, ZDZISŁAWA GOLISZEWSKIEGO, URSZULĘ WIĘCKOWSKĄ, JANA WIŚNIEWSKIEGO, LESŁAWA DYKACZA
W dniu wczorajszym, tj. 14 lipca br., około godziny 14.00 Pan Radny Jarosław Wieczorek złożył w Biurze Prezydenta Miasta i Rady Miejskiej projekt uchwały w sprawie zmiany Statutu Miasta Gliwice, a konkretnie zmiany Regulaminu Rady Miejskiej stanowiącego załącznik nr 2 do Statutu. Przypomnę, że spoczywa na mnie obowiązek opiniowania projektów uchwał, których nie jestem wnioskodawcą. Z reguły ograniczam się do przedstawienia Radzie ustnego stanowiska, jednak tym razem wyjątkowe okoliczności zmusiły mnie do szczególnej formy wyrażenia opinii.
Jakie to okoliczności? Tryb wniesienia projektu uchwały oraz jej uzasadnienie.
Zgodnie z Ustawą o samorządzie gminnym projekt uchwały powinien być załączony do zawiadomienia o zwołaniu sesji, tj. powinienem mieć możliwość nad nim pracować od 8 lipca. Uprzedzony jednak przez Pana Radnego Wieczorka o konieczności zastosowania szczególnego trybu regulaminowego, z którego sam niejednokrotnie korzystam, a więc przedłożenia projektu uchwały na 3 dni przed planowanym terminem sesji, czekałem z niecierpliwością. Doczekałem się – wczoraj. Swoim zwyczajem zacząłem analizę projektu od uzasadnienia, z którego dowiaduję się o intencjach wnioskodawcy. Czytam: „Celem projektowanych zmian w Regulaminie Rady Miejskiej jest podniesienie efektywności pracy Rady oraz uwydatnienie jej podmiotowości i równorzędności względem Prezydenta Miasta, a także służebności obydwu organów samorządowych względem obywateli…”. Po przeczytaniu takiego uzasadnienia zmieniłem priorytety, kalendarz i zająłem się projektem uchwały. Wystawiam mu opinię negatywną, ponieważ:
Projekt narusza przepisy ustawy, a w szczególności:
- W punkcie dotyczącym prowadzenia dyskusji wprowadza zasady procedowania nad projektem uchwały w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu, traktując wybiórczo dyspozycję Ustawy o finansach publicznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia br., która wylicza zakres informacji, z jakimi Rada musi się zapoznać przed podjęciem uchwały. W przedstawionym projekcie procedowania brak między innymi wymaganego ustawą sprawozdania finansowego, opinii z badania sprawozdania, o którym mowa w art. 270 ust. 2 Ustawy o finansach publicznych, oraz informacji o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego [dot. §1 pkt 7) projektu uchwały].
- Projekt wprowadza inicjatywę uchwałodawczą mieszkańców, podczas gdy – zgodnie z orzeczeniem m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 października 2008 roku (sygn. II SA/OI 737/08) „Rada gminy nie może w statucie gminy przyjąć, że mieszkańcom wspólnoty samorządowej przysługuje inicjatywa uchwałodawcza polegająca na złożeniu projektu uchwały. W przepisach Konstytucji oraz w Usg [Ustawie o samorządzie gminnym – dopisek autora] brak jest unormowań przyznających mieszkańcom wspólnoty samorządowej prawo do przedstawiania pod obrady rady gminy projektów uchwał”. Dalej w wyroku czytamy: „W odniesieniu do wspólnoty samorządowej ustawodawca wyraźnie opowiedział się za ustrojem przedstawicielskim i za ograniczonym – do wyborów i referendum – udziałem mieszkańców gminy w bezpośrednim sprawowaniu władzy i stanowieniu prawa miejscowego…” [dot. §1 pkt 12) projektu uchwały].
- Wnioskodawcy proponują powierzenie Przewodniczącemu Rady Miejskiej zadań zwierzchnika służbowego względem pracowników Biura Prezydenta Miasta i Rady Miejskiej, zapominając, że Ustawa o samorządzie gminnym wprost wskazuje, że to Prezydent, a nie Przewodniczący Rady kieruje urzędem, co jest naturalną konsekwencją przepisu stanowiącego, że Prezydent wykonuje zadania właśnie za pomocą Urzędu. Ta sama ustawa precyzuje, że „zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady”. Również w tej kwestii niejednokrotnie wypowiadały się organy nadzoru (np. Wojewoda Lubelski w rozstrzygnięciu nadzorczym z 30 lipca 2009 roku, sygn. NK.II.0911/313/09), że „[…] Rada gminy nie ma żadnego upoważnienia do nakładania obowiązków na jakiegokolwiek pracownika gminy […]” [dot. §1 pkt 14) projektu].
Podkreślić należy, że projekt uchwały nie został zatwierdzony przez radcę prawnego Urzędu (mimo regulaminowego wymogu), co oznacza, że odmówił on jego podpisania.
- Projekt jest sprzeczny z uzasadnieniem, a w szczególności nie wprowadza równorzędności Rady Miejskiej względem Prezydenta Miasta. Nie wprowadza żadnych dodatkowych uprawnień dla Rady, gdyż wszystkie one wynikają z ustaw i nie można ich w żaden inny sposób zmodyfikować. Jednocześnie w znaczący sposób ogranicza moją i przyszłych prezydentów możliwość wypowiadania się w sprawie omawianych projektów uchwał. W szczególności pozbawia Prezydenta Miasta uprawnienia do udziału w dyskusji i wpływu na jej przebieg poprzez ograniczenie możliwości zabrania głosu wyłącznie do odpowiedzi na skierowane do niego bezpośrednio pytania [§1 pkt 8) projektu] oraz odebranie możliwości zgłaszania wniosków formalnych w istotnych kwestiach [§1 pkt 9) projektu]. Ponadto wnioskodawcy chcą pozbawić Prezydenta Miasta merytorycznego wsparcia wykwalifikowanych kadr urzędników poprzez ograniczenie kręgu osób udzielających wyjaśnień wyłącznie do Prezydenta i jego najbliższych współpracowników [§1 pkt 8) projektu], podczas gdy nawet sięgając do statutu z 1996 roku, czytamy w §10 ust. 2, że „Przewodniczący obrad może udzielić głosu poza kolejnością zgłoszeń Członkom Zarządu Miasta, Sekretarzowi lub Skarbnikowi albo osobom przez nich wskazanym w celu udzielania wyjaśnień”. Z kolei w niezgodnej z prawem propozycji wprowadzenia procedowania nad uchwałą w sprawie udzielenia Prezydentowi Miasta absolutorium wnioskodawca chciałby, aby Prezydent przedstawiał swoje stanowisko przed klubami radnych oraz radnymi, nie dając mu żadnej formalnej możliwości odpowiedzi na ewentualne wątpliwości, pytania czy też zarzuty sformułowane w ich wystąpieniach [§1 pkt 7) projektu].
Należałoby więc skierować pytanie do grupy radnych o ujawnienie prawdziwych intencji tych dziwnych i niezrozumiałych, a już na pewno niesłużących mieszkańcom zmian. Zmiany te wyłącznie ograniczą dostęp zarówno radnych, jak i mieszkańców śledzących obrady Rady Miejskiej, do rzetelnej informacji i kompetentnych wyjaśnień.
- Projekt dokumentu kluczowego dla funkcjonowania Samorządu Miasta Gliwice został złożony z naruszeniem trybu regulaminowego, co sygnalizowałem powyżej.
Zwracam jednocześnie uwagę, że w obecnej kadencji Statut Rady Miejskiej zmieniany był trzykrotnie (w 2007, 2008 i 2009 roku), dlatego zdumiewa mnie fakt, że grupa radnych wyraża troskę o „podniesienie efektywności pracy Rady” na 4 miesiące przed końcem jej kadencji. Za każdym razem, gdy zmieniany był Regulamin Rady Miejskiej w Gliwicach, do prac nad projektem przywiązywano szczególną wagę – konsultacje merytoryczne i prawne trwały miesiącami, każda ze stron miała możliwość odpowiedzialnie odnieść się do proponowanych zmian, a wnioskodawca miał czas na ich dopracowanie. Tym razem tego zabrakło.

(-) Zygmunt Frankiewicz
Prezydent Miasta Gliwice